Postępowanie sanacyjne

Ratunkiem dla dłużnika po wszczęciu egzekucji przez zarząd przymusowy jest wniesienie wniosku o postępowanie sanacyjne. Dłużnik po złożeniu takiego wniosku uzyskuje ochronę przed egzekucją.

Celem sanacji jest przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań oraz uniknięcie upadłości dłużnika. Postępowanie sanacyjne nie powoduje ogłoszenia upadłości dłużnika oraz poprawia sytuację ekonomiczną dłużnika

Postępowanie sanacyjne zawiesza postępowanie egzekucyjne

Wszelkie postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku dłużnika, wchodzącego w skład masy sanacyjnej, wszczęte przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego ulegają zawieszeniu z mocy prawa. Skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej oraz zabezpieczenie roszczenia na tym majątku jest niedopuszczalne.

Doradca restrukturyzacyjny przejmuje zarząd nad majątkiem

Po otwarciu postępowania sanacyjnego mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika staje się masą sanacyjną. Dłużnik traci prawo zarządu nad tym majątkiem, w jego miejsce wchodzi licencjonowany doradca restrukturyzacyjny (wyznaczony przez sąd). Dłużnik ma obowiązek wskazać i wydać doradcy cały swój majątek oraz dokumenty dotyczące jego działalności, majątku, rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe oraz korespondencje oraz udzielać mu wszelkich potrzebnych wyjaśnień.

Doradca dokonuje czynności w imieniu własnym, lecz nie na rachunek dłużnika, nie odpowiada za zobowiązanie zaciągnięte w sprawach dotyczących masy sanacyjnej.

Istotne jest, aby postępowanie toczyło się z poszanowaniem słusznych praw wierzycieli i osób trzecich.

Artykuł Jak sanacja chroni majątek dłużnika? pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Płatny urlop szkoleniowy

Pracownikowi, który podnosi kwalifikacje zawodowe, przysługuje płatny urlop szkoleniowy, by miał możliwość przygotowania się do egzaminu. Pracownikowi przysługuje 6 dni urlopu. Wyjątkiem jest jeśli pracownik jest na ostatnim roku studiów, wtedy przysługuje mu 21 dni na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Poza urlopem pracownikowi przysługuje również płatne zwolnienie z całości bądź części dnia pracy na czas trwania zajęć, kursów czy szkoleń.

Urlop szkoleniowy nie przysługuje w przypadku kształcenia w ramach studiów podyplomowych, gdyż studia podyplomowe nie są zaliczane do studiów wyższych.

Świadczenia dodatkowe

Kodeks pracy reguluje dodatkowe świadczenia, które pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe. Są to w szczególności opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie. Należy pamiętać, że pracodawca nie ma obowiązku finansowania studiów.

Pracownicy często rozwijają swoje umiejętności, poświęcając swój wolny czas od pracy. Należy pamiętać, że w tej sytuacji pracownik nie może domagać się od pracodawcy dodatkowych uprawnień. Pracodawca w takim przypadku może, ale nie musi udzielić pracownikowi np. urlopu szkoleniowego.

Istnieją jednak pewne sytuacje, kiedy pracownik będzie musiał zwrócić pracodawcy koszty kształcenia np. gdy bez uzasadnionej przyczyny pracownik przerwie podnoszenie kwalifikacji.

Umowa o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych

Zaleca się sporządzanie umowy o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych, która ma określać wzajemne prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika, który chce się dokształcać. Umowę należy zawrzeć na piśmie. Nie może ona zawierać postanowień mniej korzystnych niż przepisy kodeksu pracy.

Artykuł Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Zwróćmy uwagę, że spółka komandytowo-akcyjna – bo o niej właśnie mowa – jest podmiotem hybrydowym i z samej nazwy zawiera w sobie cechy zarówno spółki akcyjnej, jak i spółki komandytowej. Ustawodawca zalicza ją jednak do grupy ułomnych osób prawnych, o czym zawsze warto pamiętać. Spółkę komandytowo-akcyjną wyróżnia spośród innych spółek osobowych fakt funkcjonowania w jej obrębie dwóch rodzajów wspólników – komplementariuszy i akcjonariuszy, poniżej zatem przedstawimy ich status.

Status komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej

Komplementariuszami są z reguły założyciele spółki komandytowo-akcyjnej, którzy dzięki swojej pozycji zachowują stały wpływ na jej kierowanie. To właśnie do praw i obowiązków tych wspólników należy bowiem prowadzenie sprawy spółki i reprezentowanie jej na zewnątrz. Komplementariusz jest zatem aktywnym członkiem spółki komandytowo-akcyjnej, z czym został powiązany zakres jego odpowiedzialności za zobowiązania. Komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki w sposób nieograniczony, osobisty, solidarny i subsydiarny, czyli tak jak wspólnik spółki jawnej. Znaczący wpływ na funkcjonowanie prowadzonej działalności gospodarczej okupiony jest zatem przyjęciem także znaczącego ryzyka.

Status akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej

Istnienie w strukturze spółki komandytowo-akcyjnej drugiego rodzaju wspólnika – akcjonariusza – pozwala na sprawne pozyskiwanie dofinansowania do jej działalności poprzez emisję akcji skierowaną do szerokiego kręgu inwestorów. Akcjonariusze nabywają lub obejmują akcje spółki komandytowo-akcyjnej, które mogą być także przedmiotem obrotu giełdowego. Akcjonariusz jest wspólnikiem pasywnym, nie ma on wpływu na bieżące działanie spółki i nie ponosi odpowiedzialności za jej zobowiązania. Funkcjonowanie spółki komandytowo-akcyjnej wymaga, by akcjonariusze mieli zaufanie do komplementariuszy. Z tego względu nie jest to rodzaj spółki często występujący w obrocie gospodarczym. Brak bowiem możliwości zmiany kadry menadżerskiej przy jednoczesnym ryzyku finansowym powoduje, że znaczenie spółki komandytowo-akcyjnej jest aktualnie dość niewielkie.

Mamy nadzieję, że powyższy wpis pomoże w lepszym zrozumieniu specyfiki spółki komandytowo-akcyjnej. Jednocześnie przypominamy, że w trakcie całego cyklu, poświęconego spółkom osobowym, omawialiśmy ich status prawny, pokazywaliśmy, w jaki sposób nabywają swój majątek oraz jaką odpowiedzialność ponoszą poszczególni wspólnicy. Zachęcamy zatem do zapoznania się ze wszystkimi artykułami.

Artykuł Charakterystyka spółki komandytowo-akcyjnej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Czym są działania sanacyjne?

Jak już wskazywaliśmy we wcześniejszym artykule, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Rodzi się zatem pytanie, czym są owe działania sanacyjne. Ustawodawca zdefiniował to pojęcie jako czynności prawne i faktyczne, które zmierzają do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań, przy jednoczesnej ochronie przed egzekucją. Do wskazanych działań będziemy mogli zaliczyć zatem wszystkie czynności, które prowadzą do obniżenia kosztów działalności, w tym także zwolnienia pracowników, czy też odstąpienie od nierentownych kontraktów.

Kto zarządza przedsiębiorstwem w trakcie postępowania sanacyjnego?

Zgodnie z prawem restrukturyzacyjnym, sąd – uwzględniając wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego – odbiera dłużnikowi zarząd nad przedsiębiorstwem i wyznacza zarządcę. Tylko wyjątkowo – jeżeli skuteczne przeprowadzenie postępowania sanacyjnego wymaga osobistego udziału dłużnika lub jego reprezentantów, a jednocześnie dają oni gwarancję należytego sprawowania zarządu – sąd może zezwolić dłużnikowi na dalsze bieżące kierowanie przedsiębiorstwem. Zasadą jest zatem, że po otwarciu postępowania sanacyjnego dłużnik wskazuje i wydaje zarządcy cały swój majątek oraz wydaje dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Dodatkowo, dłużnik ma obowiązek udzielać sędziemu-komisarzowi i zarządcy wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku i działalności. Warto również zaznaczyć, że z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego, mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną.

Jak przebiega postępowanie sanacyjne?

W trakcie postępowania sanacyjnego zarządca w porozumieniu z dłużnikiem składa sędziemu-komisarzowi plan restrukturyzacyjny, w którym wskazuje te czynności prawne i faktyczne, które należy podjąć w celu poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i które mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań. Jednocześnie składa on sędziemu-komisarzowi spis wierzytelności. Po zrealizowaniu całości lub części planu restrukturyzacyjnego zwoływane jest zgromadzenie wierzycieli w celu głosowania nad układem. W modelowym przykładzie postępowanie zostaje zakończone z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o odmowie zatwierdzenia układu przez sąd.

Podsumowując: warto zauważyć, że postępowanie sanacyjne jest postępowaniem hybrydowym, które łączy zarówno właściwości postępowania restrukturyzacyjnego, jak i postępowania upadłościowego. Zarządca może głęboko ingerować w stosunki prawne łączące dłużnika z osobami trzecimi (pracownikami i kontrahentami).

Artykuł Postępowanie sanacyjne pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Przyczyny wprowadzenia restrukturyzacji do polskiego prawa

Po ponad dekadzie obowiązywania ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. przyszedł czas na ocenę sprawności i efektywności uregulowanych w niej postępowań. Zarówno praktycy, jak i naukowcy zwracali uwagę na następujące mankamenty wskazanych przepisów: długi czas trwania procedur upadłościowych, niski poziom zaspokojenia wierzycieli, generowanie wysokich kosztów postępowania. Zauważono, że bardzo wiele wniosków oddalanych jest z uwagi na brak środków potrzebnych do przeprowadzenia upadłości. Wszystkie wskazane wyżej czynniki stały się powodem wprowadzenia reformy, mającej na celu zmianę dotychczasowych przepisów, odnoszących się do niewypłacalności. Nowe regulacje prawne zostały wprowadzone ustawą z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne i weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku.

Czym jest restrukturyzacja w polskim systemie prawnym?

Prawo restrukturyzacyjne ma na celu przede wszystkim uregulowanie (i to w sposób kompleksowy) sytuacji pomiędzy niewypłacalnym – lub zagrożonym niewypłacalnością – przedsiębiorcą a jego wierzycielami. Przez ten proces nie będziemy zatem rozumieli działań podejmowanych w przedsiębiorstwie, np. w celu poprawy jego wyników finansowych. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r., celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. O postępowaniu sanacyjnym opowiemy więcej w kolejnym artykule, dziś natomiast chcielibyśmy zauważyć, że trzonem każdego z postępowań restrukturyzacyjnych jest zawarcie swoistego porozumienia pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami (układ), które ma celu zmianę treści zobowiązań dłużnika.

Cechy postępowania restrukturyzacyjnego

Jak wskazano powyżej, restrukturyzacja miała być odpowiedzią na bolączki wynikające ze stosowania ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Co zatem udało się zmienić? Pierwszym wyraźnym osiągnięciem ustawy z dnia 15 maja 2015 r. jest oddzielenie postępowań upadłościowych od restrukturyzacyjnych. Wydawałoby się, że kwestia ta nie ma większego znaczenia, wpływa ona jednak istotnie na odbiór społeczny przedsiębiorstw zmagających się z kryzysem ekonomicznym. Po drugie, nowe przepisy przyczyniają się do przyspieszenia postępowania poprzez uproszczenie procedur, wprowadzenie licznych terminów instrukcyjnych dla zaangażowanych organów. Trzecią ważną kwestią jest zwiększenie uprawnień wierzycieli (mogą oni decydować między innymi o tym, kto w danym postępowaniu będzie pełnił funkcję nadzorcy sądowego albo zarządcy).

Mamy nadzieję, że przedstawione powyżej informacje przybliżyły istotę prawa restrukturyzacyjnego i więcej osób zdecyduje się uwzględnić je w czasie kryzysu ekonomicznego. Pamiętajmy, że walczyć warto przede wszystkim z efektem domina niewypłacalności, kiedy to kłopoty jednego przedsiębiorcy przenoszą się na kolejnego. Zachęcamy zatem do sięgania po wszystkie mechanizmy, które mogą przed taką sytuacją uchronić.

Artykuł Restrukturyzacja przedsiębiorstw w polskim prawie pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Uzasadnienie przekształcenia

Warto zauważyć, że przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, ponosi odpowiedzialność za zobowiązania całym swoim majątkiem. W tym przypadku nie ma zatem wyodrębnionej sfery, która zwolniona byłaby spod ryzyka gospodarczego. Tymczasem spółka kapitałowa posiada odrębną osobowość prawną, majątek wspólników oddzielony jest od majątku spółki i wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. W przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę, dochodzi zatem do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy jego majątkiem osobistym za zobowiązania. Warto dodać, że za zobowiązania powstałe już po przekształceniu odpowiada wyłącznie sama spółka, natomiast za zobowiązania wcześniejsze odpowiada przedsiębiorca wraz ze spółką, solidarnie. Prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki kapitałowej może mieć także inne uzasadnienie: uzyskanie możliwości pozyskania dodatkowego kapitału, przekazanie prowadzenia spraw wyspecjalizowanemu zarządowi, możliwość kontynuowania działalności przedsiębiorstwa po śmierci założyciela.

Skutki przekształcenia

W przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej, spółka kapitałowa wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W wyniku przekształcenia nie zmieni się treść stosunków cywilnoprawnych, łączących osobę fizyczną z jej kontrahentami, a jedynie ich stroną stanie się z mocy prawa spółka kapitałowa, w miejsce tego przedsiębiorcy. Nie będzie zatem potrzeby zawierania nowych umów związanych z prowadzoną działalnością, czy też dodawania aneksów. Warto zaznaczyć, że spółka kapitałowa wstępuje również w prawa podatkowe przekształcanego przedsiębiorcy, związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą,

Prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną łączy się z pewnymi niedogodnościami. Rozwój przedsiębiorstwa uzasadnia rozważenie zmiany formy organizacyjno-prawnej i dostosowania jej do nowych potrzeb. Przekształcenie, wprowadzone do kodeksu spółek handlowych, jest jedną z możliwości, którą warto wziąć pod uwagę. Należy jednak dodać, że przed podjęciem ostatecznej decyzji koniecznym jest wszechstronne przeanalizowanie wszystkich konsekwencji oraz wzięcie pod uwagę argumentów zarówno za, jak i przeciw.

Artykuł Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Czym jest spółka cywilna?

Spółka cywilna jest stosunkiem zobowiązaniowym, w ramach którego strony umawiają się, że będą wspólnie realizować określone przedsięwzięcie gospodarcze. Przepisy regulujące tę formę działania znajdziemy w kodeksie cywilnym, z czym związana jest także nazwa.

Spółka cywilna nie posiada samodzielnej podmiotowości gospodarczej i nie jest uważana za odrębnego przedsiębiorcę. Przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej. Dalej należy zauważyć, że wkłady wniesione do spółki nie stanowią majątku spółki, ale tworzą wspólny majątek wspólników. Majątek wspólny jest odrębny od majątku osobistego każdego ze wspólników i ma charakter wspólności łącznej. Każdy wspólnik spółki cywilnej jest zatem współwłaścicielem majątku jako całości, jak też każdej rzeczy i prawa tworzących tę całość. Umowa spółki cywilnej powinna być zawarta w formie pisemnej. Forma kwalifikowana może być wymagana ze względu na przedmiot wkładu (np. nieruchomość).

Odpowiedzialność za zobowiązania

Wspólnicy są solidarnie odpowiedzialni za zobowiązania, powstałe w związku z działaniem spółki cywilnej. Solidarność wspólników polega na tym, że wierzyciel spółki może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich wspólników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, przy czym zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek ze wspólników zwalnia pozostałych. Każdy wspólnik odpowiada zatem za całość zobowiązań spółki cywilnej do pełnej wysokości, całym swoim majątkiem, a więc także swoim majątkiem osobistym, odrębnym od majątku spółki.

Wystąpienie ze spółki i jej rozwiązanie

Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu, polegającego na świadczeniu usług, albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki. Podobne zasady obowiązują przy rozwiązaniu spółki cywilnej z tą jednak różnicą, że w pierwszej kolejności ze wspólnego majątku powinny zostać zaspokojone wspólne zobowiązania.

Mamy nadzieję, że powyższe informacje pozwalają na zrozumieniu istoty i zasad funkcjonowania spółki cywilnej. W kolejnych wpisach poruszymy natomiast tematykę spółek handlowych.

Artykuł Charakterystyka spółki cywilnej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.