Zwróćmy uwagę, że spółka komandytowo-akcyjna – bo o niej właśnie mowa – jest podmiotem hybrydowym i z samej nazwy zawiera w sobie cechy zarówno spółki akcyjnej, jak i spółki komandytowej. Ustawodawca zalicza ją jednak do grupy ułomnych osób prawnych, o czym zawsze warto pamiętać. Spółkę komandytowo-akcyjną wyróżnia spośród innych spółek osobowych fakt funkcjonowania w jej obrębie dwóch rodzajów wspólników – komplementariuszy i akcjonariuszy, poniżej zatem przedstawimy ich status.

Status komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej

Komplementariuszami są z reguły założyciele spółki komandytowo-akcyjnej, którzy dzięki swojej pozycji zachowują stały wpływ na jej kierowanie. To właśnie do praw i obowiązków tych wspólników należy bowiem prowadzenie sprawy spółki i reprezentowanie jej na zewnątrz. Komplementariusz jest zatem aktywnym członkiem spółki komandytowo-akcyjnej, z czym został powiązany zakres jego odpowiedzialności za zobowiązania. Komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki w sposób nieograniczony, osobisty, solidarny i subsydiarny, czyli tak jak wspólnik spółki jawnej. Znaczący wpływ na funkcjonowanie prowadzonej działalności gospodarczej okupiony jest zatem przyjęciem także znaczącego ryzyka.

Status akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej

Istnienie w strukturze spółki komandytowo-akcyjnej drugiego rodzaju wspólnika – akcjonariusza – pozwala na sprawne pozyskiwanie dofinansowania do jej działalności poprzez emisję akcji skierowaną do szerokiego kręgu inwestorów. Akcjonariusze nabywają lub obejmują akcje spółki komandytowo-akcyjnej, które mogą być także przedmiotem obrotu giełdowego. Akcjonariusz jest wspólnikiem pasywnym, nie ma on wpływu na bieżące działanie spółki i nie ponosi odpowiedzialności za jej zobowiązania. Funkcjonowanie spółki komandytowo-akcyjnej wymaga, by akcjonariusze mieli zaufanie do komplementariuszy. Z tego względu nie jest to rodzaj spółki często występujący w obrocie gospodarczym. Brak bowiem możliwości zmiany kadry menadżerskiej przy jednoczesnym ryzyku finansowym powoduje, że znaczenie spółki komandytowo-akcyjnej jest aktualnie dość niewielkie.

Mamy nadzieję, że powyższy wpis pomoże w lepszym zrozumieniu specyfiki spółki komandytowo-akcyjnej. Jednocześnie przypominamy, że w trakcie całego cyklu, poświęconego spółkom osobowym, omawialiśmy ich status prawny, pokazywaliśmy, w jaki sposób nabywają swój majątek oraz jaką odpowiedzialność ponoszą poszczególni wspólnicy. Zachęcamy zatem do zapoznania się ze wszystkimi artykułami.

Artykuł Charakterystyka spółki komandytowo-akcyjnej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Czym są działania sanacyjne?

Jak już wskazywaliśmy we wcześniejszym artykule, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Rodzi się zatem pytanie, czym są owe działania sanacyjne. Ustawodawca zdefiniował to pojęcie jako czynności prawne i faktyczne, które zmierzają do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań, przy jednoczesnej ochronie przed egzekucją. Do wskazanych działań będziemy mogli zaliczyć zatem wszystkie czynności, które prowadzą do obniżenia kosztów działalności, w tym także zwolnienia pracowników, czy też odstąpienie od nierentownych kontraktów.

Kto zarządza przedsiębiorstwem w trakcie postępowania sanacyjnego?

Zgodnie z prawem restrukturyzacyjnym, sąd – uwzględniając wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego – odbiera dłużnikowi zarząd nad przedsiębiorstwem i wyznacza zarządcę. Tylko wyjątkowo – jeżeli skuteczne przeprowadzenie postępowania sanacyjnego wymaga osobistego udziału dłużnika lub jego reprezentantów, a jednocześnie dają oni gwarancję należytego sprawowania zarządu – sąd może zezwolić dłużnikowi na dalsze bieżące kierowanie przedsiębiorstwem. Zasadą jest zatem, że po otwarciu postępowania sanacyjnego dłużnik wskazuje i wydaje zarządcy cały swój majątek oraz wydaje dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Dodatkowo, dłużnik ma obowiązek udzielać sędziemu-komisarzowi i zarządcy wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku i działalności. Warto również zaznaczyć, że z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego, mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną.

Jak przebiega postępowanie sanacyjne?

W trakcie postępowania sanacyjnego zarządca w porozumieniu z dłużnikiem składa sędziemu-komisarzowi plan restrukturyzacyjny, w którym wskazuje te czynności prawne i faktyczne, które należy podjąć w celu poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i które mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań. Jednocześnie składa on sędziemu-komisarzowi spis wierzytelności. Po zrealizowaniu całości lub części planu restrukturyzacyjnego zwoływane jest zgromadzenie wierzycieli w celu głosowania nad układem. W modelowym przykładzie postępowanie zostaje zakończone z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o odmowie zatwierdzenia układu przez sąd.

Podsumowując: warto zauważyć, że postępowanie sanacyjne jest postępowaniem hybrydowym, które łączy zarówno właściwości postępowania restrukturyzacyjnego, jak i postępowania upadłościowego. Zarządca może głęboko ingerować w stosunki prawne łączące dłużnika z osobami trzecimi (pracownikami i kontrahentami).

Artykuł Postępowanie sanacyjne pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Przyczyny wprowadzenia restrukturyzacji do polskiego prawa

Po ponad dekadzie obowiązywania ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. przyszedł czas na ocenę sprawności i efektywności uregulowanych w niej postępowań. Zarówno praktycy, jak i naukowcy zwracali uwagę na następujące mankamenty wskazanych przepisów: długi czas trwania procedur upadłościowych, niski poziom zaspokojenia wierzycieli, generowanie wysokich kosztów postępowania. Zauważono, że bardzo wiele wniosków oddalanych jest z uwagi na brak środków potrzebnych do przeprowadzenia upadłości. Wszystkie wskazane wyżej czynniki stały się powodem wprowadzenia reformy, mającej na celu zmianę dotychczasowych przepisów, odnoszących się do niewypłacalności. Nowe regulacje prawne zostały wprowadzone ustawą z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne i weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku.

Czym jest restrukturyzacja w polskim systemie prawnym?

Prawo restrukturyzacyjne ma na celu przede wszystkim uregulowanie (i to w sposób kompleksowy) sytuacji pomiędzy niewypłacalnym – lub zagrożonym niewypłacalnością – przedsiębiorcą a jego wierzycielami. Przez ten proces nie będziemy zatem rozumieli działań podejmowanych w przedsiębiorstwie, np. w celu poprawy jego wyników finansowych. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 maja 2015 r., celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. O postępowaniu sanacyjnym opowiemy więcej w kolejnym artykule, dziś natomiast chcielibyśmy zauważyć, że trzonem każdego z postępowań restrukturyzacyjnych jest zawarcie swoistego porozumienia pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami (układ), które ma celu zmianę treści zobowiązań dłużnika.

Cechy postępowania restrukturyzacyjnego

Jak wskazano powyżej, restrukturyzacja miała być odpowiedzią na bolączki wynikające ze stosowania ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Co zatem udało się zmienić? Pierwszym wyraźnym osiągnięciem ustawy z dnia 15 maja 2015 r. jest oddzielenie postępowań upadłościowych od restrukturyzacyjnych. Wydawałoby się, że kwestia ta nie ma większego znaczenia, wpływa ona jednak istotnie na odbiór społeczny przedsiębiorstw zmagających się z kryzysem ekonomicznym. Po drugie, nowe przepisy przyczyniają się do przyspieszenia postępowania poprzez uproszczenie procedur, wprowadzenie licznych terminów instrukcyjnych dla zaangażowanych organów. Trzecią ważną kwestią jest zwiększenie uprawnień wierzycieli (mogą oni decydować między innymi o tym, kto w danym postępowaniu będzie pełnił funkcję nadzorcy sądowego albo zarządcy).

Mamy nadzieję, że przedstawione powyżej informacje przybliżyły istotę prawa restrukturyzacyjnego i więcej osób zdecyduje się uwzględnić je w czasie kryzysu ekonomicznego. Pamiętajmy, że walczyć warto przede wszystkim z efektem domina niewypłacalności, kiedy to kłopoty jednego przedsiębiorcy przenoszą się na kolejnego. Zachęcamy zatem do sięgania po wszystkie mechanizmy, które mogą przed taką sytuacją uchronić.

Artykuł Restrukturyzacja przedsiębiorstw w polskim prawie pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Definicja majątku spółki jawnej i zasada jego odrębności

Zgodnie z kodeksem spółek handlowych, majątek spółki jawnej stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. W tym ujęciu przez majątek spółki jawnej będziemy rozumieli ogół jej aktywów majątkowych. Dalej należy zauważyć, że spółka jawna jako tak zwana ułomna osoba prawna, ma swój własny majątek, jest on całkowicie odrębny prawnie od majątku wspólników. Sfera majątkowa spółki jawnej jest zatem wyrazem jej autonomiczności prawnej. Spółka jawna nabywa we własnym imieniu prawa oraz zaciąga zobowiązania. To z majątku spółki jawnej jej wierzyciel w pierwszej kolejności może prowadzić egzekucję. Dopiero, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika.

Źródła nabywania majątku spółki jawnej

Znaczącą cześć majątku spółki jawnej stanowi mienie wniesione jako wkład przez wspólników. Obowiązek wniesienia wkładu spoczywa na każdym ze wspólników i jest to jeden z elementów konstytuujących spółkę handlową. Zgodnie bowiem z art. 3 KSH, przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa lub statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Ustawodawca pozostawił wspólnikom swobodę w określeniu wkładu i jego wartości. Wkładem do spółki jawnej mogą być zarówno prawa rzeczowe i obligacyjne (np. wniesienie własności nieruchomości albo prawa najmu), usługi, świadczenie pracy, przeniesienie na rzecz spółki lub ustanowienie na jej rzecz możliwości korzystania z praw na dobrach niematerialnych. W razie wątpliwości uważa się, że wkłady wspólników są równe. Pamiętajmy jednak, że umowa spółki jawnej powinna zawierać określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość. Wspólnik nie jest uprawniony ani zobowiązany do podwyższenia umówionego wkładu. Pozostały majątek spółka nabywa w trakcie swojego istnienia. Jak wskazywaliśmy powyżej, podmiot ten posiada autonomiczność prawną – maże ona nabywać we własnym imieniu prawa.

Mamy nadzieję, że powyższe kompendium dotyczące majątku spółki jawnej pozwoli lepiej zrozumieć sposób jej funkcjonowania oraz znaczenie prawne – przyznane przez prawodawcę – w obrocie gospodarczym. Jak bowiem zauważono powyżej, sfera majątkowa spółki jawnej jest najlepszym wyrazem jej autonomiczności prawnej.

Artykuł Majątek spółki jawnej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Dwa rodzaje wspólników

Spółkę komandytową wyróżnia spośród innych spółek osobowych fakt funkcjonowania w jej obrębie dwóch rodzajów wspólników – komplementariuszy i komandytariuszy. Komplementariusze – podobnie jak wspólnicy spółki jawnej – odpowiadają za zobowiązania spółki bez ograniczenia. Odpowiedzialność komandytariuszy za zobowiązania spółki jest ograniczona. Jej górną granicę wyznacza tak zwana suma komandytowa. Suma komandytowa jest wartością pieniężną określoną w umowie spółki, podlega zgłoszeniu do sądu rejestrowego i jest wpisana do rejestru przedsiębiorców. Ustawodawca nie reguluje minimalnej wartości sumy komandytowej, wspólnicy mają w tym zakresie swobodę. Przyjmuje się jednak, że nie powinna być to wartość symboliczna. Każda zainteresowana osoba może sprawdzić, jaka jest górna wysokość odpowiedzialności komandytariusza za zobowiązania spółki w rejestrze przedsiębiorców poprzez internetową stronę Ministerstwa Sprawiedliwości. Wszystko powyższe oznacza, że gdy egzekucja określonego zobowiązania z majątku spółki komandytowej okaże się bezskuteczna, wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z całego majątku komplementariusza oraz z majątku komandytariusza, ale tylko do wysokości sumy komandytowej, pomniejszonej dodatkowo o wartość wkładu wniesionego przez tego wspólnika.

Prowadzenie spraw spółki komandytowej i jej reprezentowanie

Występowanie w obrębie spółki komandytowej dwóch rodzajów wspólników ma wpływ na prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie. Zasadą jest, że komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki, jego zgoda jest wymagana jedynie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłych czynności spółki. Kwestie tę można jednak inaczej uregulować w umowie spółki. Spółkę reprezentują wyłącznie komplementariusze. Można zatem zauważyć, że w modelowej spółce komandytowej jej aktywnymi wspólnikami są komplementariusze – to oni prowadzą sprawy spółki i reprezentują ją na zewnątrz, dlatego też w razie problemów oni odpowiadają bez ograniczeń za podjęte przez spółkę zobowiązania. Komandytariusz jest wspólnikiem wycofanym, jego rola jest podobna do roli inwestora.

Podsumowując: spółka komandytowa stanowi modyfikację spółki jawnej. Istotą przeobrażenia jest zmiana sytuacji części wspólników – komandytariuszy. Sytuacja komplementariuszy jest natomiast bardzo podobna do sytuacji wspólników spółki jawnej.

Artykuł Charakterystyka spółki komandytowej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Prowadzenie spraw spółki

Przez prowadzenie spraw spółki należy rozumieć prawo do wytyczanie kierunków działania. Zanim spółka, jako odrębny podmiot, podpisze określoną umowę, ktoś wewnątrz jej struktur musi zadecydować, że taka czynność ma zostać w ogóle podjęta. Zasady prowadzenia spraw spółki określają zatem reguły podejmowania wiążących decyzji wewnątrz struktury spółki jawnej. Najprościej można wskazać, że za zarządzanie spółką odpowiadają jej wspólnicy. Mogą oni w umowie postanowić jednak, że prowadzenie spraw będzie należeć do wszystkich wspólników, tylko do części z nich, do jednego wspólnika lub do osób trzecich, ale zawsze z udziałem co najmniej jednego wspólnika. Jeżeli w umowie spółki kwestia ta nie zostanie uregulowana, zgodnie z kodeksem spółek handlowych, każdy wspólnik będzie miał prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Zakres kompetencji pojedynczego wspólnika zależy również od wytyczenia „zwykłych czynności spółki”. Przepisy nie definiują tego pojęcia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że to, co dla jednej spółki będzie czynnością zwykłą, dla innej może oznaczać przekroczenie tego zakresu. Określenie zwykłych czynności spółki zależy od przedmiotu jej działania, majątku oraz rodzaju podejmowanej czynności. W orzecznictwie sądów i doktrynie prawa podaje się następujące przykłady przekroczenia: zmiana profilu działalności gospodarczej, nabycie lub zbycie nieruchomości, przyjęcie nowego wspólnika, czynności, które związane są ze szczególnym ryzykiem. Ważnym jest, że czynności przekraczające zakres zwykłych czynności spółki powinny uzyskać akceptację wszystkich wspólników (także tych wyłączonych od zarządzania), natomiast w zakresie zwykłych czynności sprawy mogą być podejmowane pojedynczo przez każdego wspólnika.

Reprezentowanie spółki

Jeśli podjęta już została wewnątrz spółki jawnej decyzja o realizowanym przedsięwzięciu, wola ta może zostać zamanifestowana na zewnątrz. Sposób, w jaki się to odbywa, regulują przepisy dotyczące reprezentacji. Prawo do reprezentacji spółki oznacza zatem prawo do składania i przyjmowania oświadczeń woli za spółkę. Zasady reprezentacji – podobnie jak zasady dotyczące prowadzenia spraw spółki – powinny być określone w umowie spółki. Wspólnicy mogą przyjąć zasadę reprezentacji jednoosobowej lub łącznej. W tym drugim przypadku może występować reprezentacja z udziałem dwóch wspólników, wspólnika i prokurenta, wspólnika i pełnomocnika. Prawo wspólnika do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych i nie można go ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich. Oznacza to, że niedopuszczalne są ograniczenia przedmiotowe, miejscowe i czasowe – nie będą mieć one znaczenia dla ważności podejmowanej czynności prawnej lub sądowej. Nie ma natomiast przeszkód, by wspólnicy mogli ograniczyć wspólnika w stosunkach wewnętrznych. Naruszenie takiego obowiązku może być podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej wspólnika wobec spółki. Zasadą jest, że reprezentacja spółki należy do wspólników, mogą być oni wspomagani także przez prokurentów i pełnomocników.

Prowadzenie spraw spółki to wytyczanie kierunków jej działania i decydowanie o kolejnych zamierzeniach gospodarczych. Dzięki ustalonym zasadom reprezentacji zamierzenia te mogą być manifestowane na zewnątrz, pociągając bezpośrednie skutki dla spółki. Tytułem przykładu: decyzję o sprzedaży nieruchomości, należącej do spółki jawnej, muszą podjąć zgodnie wszyscy wspólnicy. Samo podpisanie umowy sprzedaży z nabywcą nastąpi według zasad reprezentacji. Jeśli przyjęta zostanie zasada reprezentacji jednoosobowej, wówczas wystarczy podpis tylko jednego wspólnika.

Artykuł Prowadzenie spraw spółki jawnej i reprezentowanie jej na zewnątrz pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Wykonywanie wolnego zawodu

Spółka partnerska tworzona jest wyłącznie w celu wykonywania wolnego zawodu, a jej wspólnikami, nazywanymi w tym przypadku partnerami, mogą być tylko osoby fizyczne, wykonujące zawód związany z posiadaniem odpowiednich i urzędowo potwierdzonych kwalifikacji. Zgodnie z art. 88 kodeksu spółek handlowych partnerami w spółce mogą być osoby uprawnione do wykonywania następujących zawodów: adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, fizjoterapeuty, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego. Spółka partnerska może być zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu, a jej firma (nazwa) powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego partnera, dodatkowe oznaczenie “i partner” bądź “i partnerzy” albo “spółka partnerska” oraz określenie wolnego zawodu wykonywanego w spółce.

Odpowiedzialność za zobowiązania

Specyfiką spółki partnerskiej jest także wyróżnienie spośród jej zobowiązań tych, które powstały w związku z wykonywaniem przez jednego z partnerów wolnego zawodu. Za te zobowiązania odpowiada spółka i subsydiarnie wskazany partner. Za zobowiązania powstałe w związku ze “zwykłym” funkcjonowaniem spółki odpowiada – podobnie jak to miało miejsce przy spółce jawnej – spółka partnerska i pomocniczo wszyscy partnerzy. Dalej należy zauważyć, że prowadzenie spraw i reprezentacja spółki partnerskiej mogą się odbywać według reguł zbliżonych do spółki jawnej albo mogą zostać powierzone zarządowi i opierać się na regułach właściwych dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ustawodawca przewidział zatem profesjonalizację funkcjonowania spółki i możliwość uwolnienia część wspólników od zajmowania się reprezentacją i prowadzeniem spraw spółki partnerskiej. Członkiem zarządu musi być co najmniej jeden partner.

Podsumowując: spółka partnerska jest jednym z rodzajów spółek osobowych, ma ona służyć wykonywaniu wolnego zawodu. Zasady działania spółki partnerskiej są zbliżone do zasad odnoszących się do spółki jawnej, z pewnymi tylko wyjątkami, wynikającymi ze specyfiki przedmiotu działania.

Artykuł Charakterystyka spółki partnerskiej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Zawarcie umowy spółki

Zgodnie z art. 3 kodeksu spółek handlowych, przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Przepis ten znajduje zastosowanie również do umowy spółki jawnej. Zgodnie z art. 23 kodeksu spółek handlowych, umowa spółki jawnej powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Obligatoryjnymi elementami umowy – stosownie do art. 25– są: oznaczenie jej firmy i siedziby, określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość, przedmiot działalności oraz czas trwania, jeżeli jest oznaczony.

Wpis do rejestru

Założenie spółki jawnej wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Tradycyjnie można tego dokonać poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu KRS-W1 i dołączenie wymaganych dokumentów, tytułem przykładu: formularza KRS-WB dotyczącego wspólników spółki jawnej, formularza KRS-WK określającego sposób reprezentowania spółki, formularza KRS-WM odnoszącego się do przedmiotu działalności. Ponadto do wniosku należy załączyć listę wspólników wraz z ich adresami oraz dowody uiszczenia opłat: 500 zł – za wpis, 100 zł – za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Należy zauważyć, że spółka jawna powstaje dopiero z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, co oznacza, że wpis ten ma charakter konstytutywny.

Założenie spółki jawnej przez Internet

Istnieje również możliwość założenia spółki jawnej w formie elektronicznej, poprzez wypełnienie odpowiedniego formularza na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. W ten sposób można jednocześnie zawrzeć umowę spółki i złożyć wniosek do sądu rejestrowego o jej wpis. Podpisanie formularza wymaga podpisu kwalifikowanego lub zaufanego. Wskazany tryb różni się od tradycyjnego nie tylko przyspieszeniem postępowania, ale także zmniejszeniem kosztów. Opłata sądowa za wpis wynosi w takim przypadku 250 zł (przy czym opłata za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym pozostaje niezmieniona i wynosi 100 zł).

Artykuł Założenie spółki jawnej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Spółki osobowe

Spółki osobowe nie są osobami prawnymi, mają one jednak autonomiczność prawną. W doktrynie prawa takie podmioty nazywa się ułomnymi osobami prawnymi. Każda spółka osobowa ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, co oznacza, że może ona nabywać we własnym imieniu prawa oraz zaciągać zobowiązania. Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a mienie wniesione jako wkład przez wspólników lub nabyte przez spółkę nie jest przedmiotem wspólności łącznej wspólników, lecz stanowi odrębny majątek, należący do spółki. To z tego majątku wierzyciel spółki w pierwszej kolejności może prowadzić egzekucję. Dopiero, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika. W przypadku spółek osobowych mamy zatem do czynienia z tak zwaną subsydiarną odpowiedzialnością wspólników za zobowiązania spółki. Spółki osobowe zostały przewidziane jako podmioty o stabilnej umowie i składzie osobowym, ich zawiązanie następuje bowiem najczęściej wśród osób darzących się zaufaniem.

Spółki kapitałowe

Spółki kapitałowe z chwilą wpisu do rejestru sądowego stają się osobami prawnymi. Ich cechą charakterystyczną jest to, że wspólnicy (akcjonariusze) nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Istotę spółki kapitałowej najlepiej oddaje spółka akcyjna. Jej konstrukcja prawna pozwala bowiem na pozyskiwanie kapitału od szerokiego kręgu inwestorów. Prowadzenie spraw spółki akcyjnej i reprezentowanie jej na zewnątrz odbywa się bez udziału wspólników – akcjonariuszy i leży w kompetencji wykwalifikowanych menadżerów, wchodzących w skład zarządu lub temu zarządowi podporządkowanych. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest młodszą postacią spółki kapitałowej. Jej prawa udziałowe nie są przedmiotem zorganizowanego obrotu, a oddzielenie wspólników od zarządzania nie jest tak wyraźne jak w spółkach akcyjnych.

W kolejnych artykułach będziemy rozszerzać informację o poszczególnych spółkach handlowych, przedstawiając zasady ich tworzenia, organizacji, funkcjonowania, rozwiązywania oraz transformacji (łączenia, podziału i przekształcania).

Artykuł Rodzaje spółek handlowych pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Uzasadnienie przekształcenia

Warto zauważyć, że przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, ponosi odpowiedzialność za zobowiązania całym swoim majątkiem. W tym przypadku nie ma zatem wyodrębnionej sfery, która zwolniona byłaby spod ryzyka gospodarczego. Tymczasem spółka kapitałowa posiada odrębną osobowość prawną, majątek wspólników oddzielony jest od majątku spółki i wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. W przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę, dochodzi zatem do ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy jego majątkiem osobistym za zobowiązania. Warto dodać, że za zobowiązania powstałe już po przekształceniu odpowiada wyłącznie sama spółka, natomiast za zobowiązania wcześniejsze odpowiada przedsiębiorca wraz ze spółką, solidarnie. Prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki kapitałowej może mieć także inne uzasadnienie: uzyskanie możliwości pozyskania dodatkowego kapitału, przekazanie prowadzenia spraw wyspecjalizowanemu zarządowi, możliwość kontynuowania działalności przedsiębiorstwa po śmierci założyciela.

Skutki przekształcenia

W przypadku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej, spółka kapitałowa wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W wyniku przekształcenia nie zmieni się treść stosunków cywilnoprawnych, łączących osobę fizyczną z jej kontrahentami, a jedynie ich stroną stanie się z mocy prawa spółka kapitałowa, w miejsce tego przedsiębiorcy. Nie będzie zatem potrzeby zawierania nowych umów związanych z prowadzoną działalnością, czy też dodawania aneksów. Warto zaznaczyć, że spółka kapitałowa wstępuje również w prawa podatkowe przekształcanego przedsiębiorcy, związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą,

Prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną łączy się z pewnymi niedogodnościami. Rozwój przedsiębiorstwa uzasadnia rozważenie zmiany formy organizacyjno-prawnej i dostosowania jej do nowych potrzeb. Przekształcenie, wprowadzone do kodeksu spółek handlowych, jest jedną z możliwości, którą warto wziąć pod uwagę. Należy jednak dodać, że przed podjęciem ostatecznej decyzji koniecznym jest wszechstronne przeanalizowanie wszystkich konsekwencji oraz wzięcie pod uwagę argumentów zarówno za, jak i przeciw.

Artykuł Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.

Czym jest spółka cywilna?

Spółka cywilna jest stosunkiem zobowiązaniowym, w ramach którego strony umawiają się, że będą wspólnie realizować określone przedsięwzięcie gospodarcze. Przepisy regulujące tę formę działania znajdziemy w kodeksie cywilnym, z czym związana jest także nazwa.

Spółka cywilna nie posiada samodzielnej podmiotowości gospodarczej i nie jest uważana za odrębnego przedsiębiorcę. Przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej. Dalej należy zauważyć, że wkłady wniesione do spółki nie stanowią majątku spółki, ale tworzą wspólny majątek wspólników. Majątek wspólny jest odrębny od majątku osobistego każdego ze wspólników i ma charakter wspólności łącznej. Każdy wspólnik spółki cywilnej jest zatem współwłaścicielem majątku jako całości, jak też każdej rzeczy i prawa tworzących tę całość. Umowa spółki cywilnej powinna być zawarta w formie pisemnej. Forma kwalifikowana może być wymagana ze względu na przedmiot wkładu (np. nieruchomość).

Odpowiedzialność za zobowiązania

Wspólnicy są solidarnie odpowiedzialni za zobowiązania, powstałe w związku z działaniem spółki cywilnej. Solidarność wspólników polega na tym, że wierzyciel spółki może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich wspólników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, przy czym zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek ze wspólników zwalnia pozostałych. Każdy wspólnik odpowiada zatem za całość zobowiązań spółki cywilnej do pełnej wysokości, całym swoim majątkiem, a więc także swoim majątkiem osobistym, odrębnym od majątku spółki.

Wystąpienie ze spółki i jej rozwiązanie

Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia – wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu, polegającego na świadczeniu usług, albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki. Podobne zasady obowiązują przy rozwiązaniu spółki cywilnej z tą jednak różnicą, że w pierwszej kolejności ze wspólnego majątku powinny zostać zaspokojone wspólne zobowiązania.

Mamy nadzieję, że powyższe informacje pozwalają na zrozumieniu istoty i zasad funkcjonowania spółki cywilnej. W kolejnych wpisach poruszymy natomiast tematykę spółek handlowych.

Artykuł Charakterystyka spółki cywilnej pochodzi z serwisu Witkowski Partnerzy.